Παύλος (Διονυσόπουλος)
Ζωγράφος, περιβάλλοντα Φιλιατρά, 1930 Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1949-1953) με δάσκαλο το Γ. Μόραλη. Το 1954 με υποτροφία του γαλλικού κράτους πήγε στο Παρίσι, ενώ την περίοδο 1955-1958 εργάστηκε στην Αθήνα για τη διαφήμιση και το θέατρο. Το 1958 έφυγε ξανά για το Παρίσι, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα. Το 1960 γνωρίστηκε και συνδέθηκε με τον P. Restany. Παρόλο που οι αναζητήσεις του συγγενεύουν και συμπορεύονται με αυτές των νεορεαλιστών, των καλλιτεχνών της ποπ αρτ και της επιστροφής στην παραστατικότητα, ποτέ δεν εντάχθηκε σε κανένα απ' αυτά τα κινήματα. Δημιουργεί τα πρώτα έργα του με κομμένα χαρτιά περιοδικών και στη συνέχεια γοητεύεται από το μέγεθος και τα χρώματα των αφισών των παρισινών δρόμων και του μετρό και ανακαλύπτει το βασικό δομικό υλικό των έργων του. Κόβει τις αχρησιμοποίητες αφίσες (τυπογραφικά δοκίμια, κακέκτυπα που φέρουν πολλαπλές εκτυπώσεις εικόνων και χρωμάτων) με τη μηχανή τού τυπογραφείου (massicot) σε λωρίδες, τις οποίες συναρμόζει σε κατακόρυφες πυκνές επαλληλίες, ώστε να φαίνονται από την κόψη τους και να σχηματίζουν επιτοίχιες αφηρημένες συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων. Οργανώνει το υλικό του με ορθολογιστικό πνεύμα, περιορίζοντας το ρόλο του τυχαίου. Επεξεργαζόμενος την αρχική ιδέα, προχωράει το 1965 σε ένα δεύτερο στάδιο ανάπτυξης της: σε μια καμπυλόγραμμη, κυματοειδή «μπαρόκ» οργάνωση, με έντονο το στοιχείο της κίνησης, που συνοδεύεται από μεγαλύτερη χρωματικότητα. Στη συνέχεια μέσα από τις αναδιπλώσεις του χαρτιού, αρχίζεουν να μορφοποιούνται τα πρώτα εικονιστικά μοτίβα Καταναλωτικά αγαθά και καθημερινά αντικείμενα λουλούδια και δέντρα, αρχικά μεγεθυσμένα με διάθεση γιγαντισμού, εγκλωβίζονται μέσα σε φύλα πλεξιγκλάς, απομονώνονται από το περιβάλλει τους, αποφορτίζονται από τη χρήση, τη λειτουργία και τις ιδιότητες τους. Η εμμονή σε συγκεκριμένα θέματα, ο χειροτεχνικός χαρακτήρας με τους λεπτούς, σύνθετους και περίτεχνους συνδυασμούς του χαρτιού, η πλαστικότητα και η πλούσια χρωματικότητα που προκύπτει από το ίδιο το υλικό -ποτέ δε χρησιμοποιεί πινέλα και χρώματα- γίνονται βασικά χαρακτηριστικά της δουλειάς του. Τα έργα του ξεπερνούν την απλή ρεαλιστική καταγραφή, αποτυπώνουν την «ιδέα» των αντικειμένων, ποιητικά όψεις της καθημερινότητας και της φύσης αποπνέουν ζωντάνια, προσεγγίζουν εκδοχές της αλήθειας, μετατρέπονται σε σύμβολα. Στα τέλη της δεκαετίας του '60 δημιουργεί μια σειρά από περιβάλλοντα (Ναός, Μπουτίκ για άντρες Διάδρομος, Αίθουσα διαλέξεων, Δάσος), όπου π απόσταση ανάμεσα στο θεατή και το έργο καταργείται. Στο Δάσος π.χ. (Kunstverein, ΑννόΒερο, 1972 που θα παρουσιάσει αρκετές φορές στη συνέχεια συνδυάζει τα δέντρα σε φυσικό μέγεθος από χαρτί και πλεξιγκλάς με πραγματικά παγκάκια και ήχους πουλιών, μια τεχνητή φύση που όμως υποβάλλει στο θεατή την εντύπωση ότι βρίσκεται σ' ενσ πραγματικό δάσος. Στο ίδιο κλίμα κινούνται και τα υπόλοιπα περιβάλλοντα, ενώ το 1973 οργάνωνε ένα happening (Museum Folkwang, Essen, Γερμανία) που θα επαναλάβει και αργότερα: με ειδική κόλλα βραδείας πήξεως σχεδιάζει φιγούρες αθλητών σ' έναν τοίχο, που τις αποκαλύπτουν οι θεατές πετώντας χρωματιστά κομφετί. Το 1973 καταπιάνεται μ' ένα θέμα της παραδοσιακής ζωγραφικής, τη νεκρή φύση, ενώ σε συνθέσεις της δεκαετίας του '70 χρησιμοποιεί διάφορα ευτελή βιομηχανικά υλικά. Οι νεκρές φύσεις με καρπούς, μπουκάλια και αντικείμενα αναπτύσσονται συμμετρικά στο χώρο γύρω από κάθετους άξονες και διακρίνονται για την αληθοφανή χρωματικότητα τους, τις ανεπαίσθητες τονικές διαβαθμίσεις που δημιουργούν οι ακμές του χαρτιού, και την καλλιέπεια των μορφών με τη «βελούδινη απτικότητα» των επιφανειών τους. Στις συνθέσεις με τις λεπτές μεταλλικές ίνες (συρματάκι της κουζίνας) πρωτεύοντα ρόλο παίζει η διαφάνεια του υλικού, που αποτελεί τη μοναδική πηγή χρώματος, αντικαθιστώντας την πολυχρωμία με την αντιπαράθεση λευκού-μαύρου. Μέσα στο πλεξιγκλάς προβάλλουν τα θολά είδωλα-σκιές των ανθρώπων, των ρούχων, της φύσης η προσέγγιση μέσα από την αίσθηση της απουσίας, τη φευγαλέα εντύπωση και την ανάμνηση της μορφής σταδιακά υποβάλλει μια ονειρική-λυρική ατμόσφαιρα, αποκτά μεταφυσική διάσταση. Στις αφηρημένες συνθέσεις με τις πλαστικοποιημένες κορδέλες συσκευασίας δώρων (bolduc) που διαπλέκονται και συσσωρεύονται ρυθμικά, αξιοποιεί τη σπειροειδή κίνηση και τη λάμψη του υλικού, δημιουργώντας χρωματικές εντάσεις και εκρήξεις καθώς και την ψευδαίσθηση της επέκτασης έξω από το όριο του πίνακα. Το 1980 εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας, όπου πραγματοποιεί μια εγκατάσταση των εργασιών του σε bolduc: μονοχρωματικούς πίνακες και κολόνες από καρούλια με bolduc και συνθέσεις με επαναλαμβανόμενους ημικυλινδρικούς όγκους από χαρτί περιτυλίγματος. Το 1985 παρουσιάζει το περιβάλλον Σημαίες (Αθήνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, Πινακοθήκη Πιερίδη): οι 12 γιγάντιες σημαίες της ευρωπαϊκής ένωσης δημιουργούν ένα αδιάσπαστο σύνολο, συμβολίζοντας την ενότητα των κρατών αλλά και την αναγκαιότητα διαφύλαξης της πολιτιστικής τους ιδιαιτερότητας. Παράλληλα με την τεχνική που έχει αναπτύξει, από τη δεκαετία του '80 πειραματίζεται σε νέους τρόπους επεξεργασίας και χρήσης του χαρτιού τής αφίσας, ενώ η θεματογραφία του εμπλουτίζεται. Σε μια ενότητα έργων του το φυσικό περιβάλλον κυριαρχεί. Κόβοντας το χαρτί σε μικρά κομμάτια ή σε μακρόστενες λεπτές λωρίδες που συνταιριάζει παράλληλα, «συνθέτει», με αναφορές στον ιμπρεσιονισμό και την ποπ αρτ, ανθισμένα λιβάδια, ανοιχτούς ορίζοντες, τοπία με δέντρα, χωράφια και θάλασσες με εκτυφλωτικά χρώματα και ευδαιμονική διάθεση, αποτυπώνοντας τη γη, τον ουρανό, το νερό και τη χλόη σαν κάτι ζωντανό, που κινείται και εξελίσσεται. Διαρκώς επίσης επανέρχεται σε παλιότερα θέματα με ευρηματικότητα, κατορθώνοντας να αποφύγει τη μονοτονία και την επανάληψη: κορμοί δέντρων με μεταλλικές ίνες, κυπαρίσσια στο χώρο που επαναφέρουν τη θεματική τού δάσους, κολλάζ με βιτρίνες καταστημάτων, ρούχα, τρισδιάστατες νεκρές φύσεις που προσαρτώνται πάνω σε ορθογώνια ταμπλώ που φέρουν χρωματικές επεμβάσεις σ' ένα ψευδαισθητικό παιχνίδι. Από τα μέσα της δεκαετίας του '90 η παραγωγή του έχει ως θέμα το εργαστήριο του, το χώρο εργασίας με τα πινέλα, τα χρώματα, τις παλέτες και τα καβαλέτα. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές εκθέσεις (Galerie «J», Παρίσι, 1964 «Bleu», Στοκχόλμη, 1966 «L'Elefante», Βενετία, 1966 «Fischbach», Ν. Υόρκη, 1967 «Aujourd 'hui», Βρυξέλλες, 1968 «Mickery», Αμστερνταμ, 1968 «Dayton's», Μιννεάπολη, ΗΠΑ, 1968 «lleana Sonnabend», Παρίσι, 1968, 1970 «Thomas», Μόναχο, 1969 «Stadler», Παρίσι, 1971 Ινστιτούτο Γκαίτε, 1971 «New Smith», Βρυξέλλες, 1971, 1978 Kunstverein, Αννόβερο, Αμβούργο, 1972- «Nouvelles Images», Χάγη, 1972 Grand Palais, Παρίσι, 1972 «Galerie der Spiegel», Κολωνία, 1972, 1973 Kunstverein, Κολωνία, 1973 Museum Folkwang, Essen, 1973 «Alexandre bias», Παρίσι, Γενεύη, 1973, Μιλάνο, 1974, Ν. Υόρκη, 1976-«Galerie d' Art Moderne», Βασιλεία, 1974 «Lowenadler», Στοκχόλμη, 1974 «Marzona», Bielefeld, Γερμανία, 1974 «Ιόλας-Ζουμπουλάκη», 1974 «II Fauno», Τορίνο, 1974 «Hennemann», Βόννη, 1975 «Galleria dei Foscherari», Μπολόνια, 1975 «Galleria del l' Oca», Ρώμη, 1975 «Naviglio», Μιλάνο, 1976 «Semiha Hubert», Ζυρίχη, 1977 Fondation Veranneman, Kruishoutem, Βέλγιο, 1979,1988 Μπιενάλε Βενετίας, 1980 Foire d' Art Contemporain «Redmann», Βασιλεία, 1981 «Redmann», Βερολίνο, 1981, 1983,1986, 1989, 1992,1995 «Μιράντα», Ύδρα, 1982 Galerie «121», Αμβέρσα, 1982 Πινακοθήκη Πιερίδη, 1985 «Artio», 1985, 1987, 1989, 1993, 1996 «Heyram Mabel Semmler», Παρίσι, 1988 Art Cologne, Κολωνία, 1988,1990 Chicago Faire «1900-2000», Σικάγο, 1989 «Lavignes-Bastille», Παρίσι, 1989 Lineart «Guy Pieters», Γάνδη, 1989 «Galerie de Poche», Παρίσι, 1990 «Guy Pieters», Knokke Zoute, Βέλγιο, 1990,1993 FIAC «Guy Pieters», Παρίσι, 1991 Philarmonic Center for Arts, Naples, Φλόριντα, 1992 Chapelle de la Sorbonne, Παρίσι, 1992 -αναδρομική- «Ζήτα-Μι», θεσσαλονίκη, 1993,1998 «Art Thema», Βρυξέλλες, 1994 Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως, Ανδρος, 1996 ΟΛΘ, θεσσαλονίκη, 1997 ΜΜΣΤ, θεσσαλονίκη, 1997 -αναδρομική- ΑΣΚΤ, 1997 -αναδρομική- «Metamorfosis», θεσσαλονίκη, 1998 «Wigmore», Λονδίνο, 1998 κ.α.). Έχει επίσης πάρει μέρος σε ομαδικές (Γαλλικό Ινστιτούτο, 1956 Μπιενάλε Αλεξάνδρειας, 1958 Peinfres et Sculpteurs Grecs de Paris, Musee d' Art Moderne, Παρίσι, 1962 Salon des Realites Nouvelles, Παρίσι, 1963 Πανελλήνιες 1963,1966 Salon Comparaisons, Παρίσι, 1964,1965,1966 Μπιενάλε Παρισιού, 1965 MagieimAltag, «Margarete Lauter», Mannheim, 1965 Les Assises du Siege Contemporain, Musee des Arts Decoratifs, Παρίσι, 1967 L' Art Vivant 1965-1968, Fondation Maeght, Saint Paul de Vence, Γαλλία, 1967 Art Objectif, «Stadler», Παρίσι, 1967 Avantgarde Griechenland, Fordererkreis Kulturzentrum, Βερολίνο, 1968 Salon de Mai, Παρίσι, 1969,1977 Cologne Fair, Κολωνία, 1969, 1971,1972 Actuelle Kunstaus Frankreich, Kunstverein, Μόναχο, Αννόβερο, Κολωνία, 1970 3 Sculpteurs, «Argos», Ναντ, 1970 Multiples, the First Decade, Philadelphia Museum of Art, Φιλαδέλφεια, 1971 Der Geistder Surrealismus, «Baukunst», Κολωνία, 1971 CNAC, Festival d' Automne, Παρίσι, 1972 L' Αrbre, Chateau de la Verrerie, Le Creusot, 1973 και Fondation Veranneman, Kruishoutem, Βέλγιο, 1974 Eight Artists, Eight Attitudes, Eight Greeks, Λονδίνο, 1975 l' Ans, 10 Affirmations, «Maison de la Culture», Amiens, Γαλλία, 1976 FIAC, Grand Palais, Παρίσι, 1977 Biennale de Paris Une Anthologie: 1959-1967, Παρίσι, 1977 Les Mains Regarded, Centre Georges Pompidou, Παρίσι, 1977 Papier Papier, Musee Reattu, Aries, Γαλλία, 1980 Portraits d' Arbres, Centre Culturel de Boulogne-Billancourt, Παρίσι, 1981 Ευρωπάλια, Βρυξέλλες, 1982 Extra Sommerlich Travauxde 25 Artistes, «Redmann», Βερολίνο, 1986 Sculpteurs 11 Materiaux, «Eterso», Κάννες, 1989 La Femme Enfin, Musee de Luxembourg, Παρίσι και Musee des Jacobins, Τουλούζη, 1991 PopArt, «Michael», Darmstadt, Γερμανία, 1992 Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου, ΕΠΜΑΣ, 1992 Art Athina, 1997 κ.α.). Έργα του βρίσκονται στην ΕΠΜΑΣ, στο ΜΜΣΤ, θεσσαλονίκη, στην Alpha Τράπεζα Πίστεως, στο Centre Georges Pompidou, Παρίσι, στο Musee d' Art Moderne, Παρίσι, στο Musee d' Art Moderne du Val de Marne, Παρίσι, στη Neue National galerie, Βερολίνο, στο Musee des Beaux-Arts d'lxelles, Βρυξέλλες, στο Hamburger Kunsthalle, Αμβούργο, στο Sprengel Museum, Αννόβερο, στο Museum Boymans van Beuningen, Ρόττερνταμ, στο Museum der Moderner Kunst, Βιέννη, στο Museum of Modern Art, Ν. Υόρκη, στο Museo de Arte Contem-poraneo «Sophia Imber», Καράκας, Βενεζουέλα, στο Fondation Peter Stuyvesant, Άμστερνταμ κ.α. Είναι μέλος του ΕΕΤΕ.
|